Suriname, laboratorium van de geschiedenis

Paramaribo, 16 september 2005

Vanmiddag ben ik met een veerbootje de Surinamerivier overgestoken naar Meerweide. Niet dat daar wat te beleven viel, afgezien van de horde opdringerige taxichauffeurs, die ik melig afwimpelde op hun vraag waar ik naar toe zou willen: “naar Amsterdam!” Het is te laat om van Meerweide per busje naar Mariënburg te gaan, de plek van rum en suikerriet. Evengoed is de tocht over de rivier een welkom luchtbad in de koele wind. Op Meerweide nuttig ik een maaltijd: nasi deze keer, op een terrasje in de hete zon. Ik heb nog geen dag zelf gekookt. Tweemaal daags beland ik in een uitspanning voor een van de vele Surinaamse maaltijden. Gerechten uit alle windhoeken van de wereld vinden hier de pot. Erg lekker, maar wel vettig, en niet veel groente. Voor 10 SRD (nog geen 3 euro) heb je een goede Surinaamse bodem in je maag. Suriname is een laboratorium. De meest ondenkbare culturele combinaties doen denken aan een experiment. Een mix van culturele, politieke en economische invloeden uit de wereldgeschiedenis is over het land uitgeschonken, door de eeuwen heen. De eerste Europeanen, Spanjaarden, die dachten in Suriname veel goud te vinden, lieten het land uiteindelijk links liggen. Daarna volgden de Engelsen, die het land aan de Hollanders (de Zeeuwen) kado deden in ruil voor Nieuw Amsterdam, het huidige New York. De Hollanders wisten wel raad met het land. Uit West-Afrika werden slaven als handelswaar verscheept naar Suriname, en op de plantages gezet. De slavendrijvers die de Afrikanen in het gareel dwongen, waren van twijfelachtig allooi. Men nam het niet zo nauw met de medemenselijkheid. Uitbuiting en medogenloos geweld waren de belangrijkste pijlers van beleid. Veel Afrikanen vluchtten naar het bos (tropisch regenwoud) om daar een nieuw bestaan op te bouwen. Hun nazaten leven nog in hetzelfde gebied (bosnegers, of boscreolen, of marrons). Met pijn in het hart en als laatste in Europa werd ook door Nederland in 1863 de slavernij afgeschaft. Om de plantages van de oogst te kunnen ontdoen werden contractarbeiders uit Brits Indië en later uit Java naar Suriname gelokt. Ook kwamen gevluchte joden uit Portugal, Chinezen, Japanners, Libanezen en uiteraard de Bakra’s uit Bakrakondre zelf, naar Suriname. De Brazillianen rukten op vanuit het zuiden. De Hollanders bleven het land de baas tot 1975 in welk jaar onder druk van de PVDA de onafhankelijkheid werd ingezet. Het resultaat is een komisch maar fascinerend kaleidoscopisch geheel: zóveel culturele invloeden uit de wereld in Suriname samengebracht. Vele gebruiken ontwikkelden zich tot een lokale variant. Nederland plaatste er een mal over, die soms meer een isolerende stolp leek dan een passende structuur. De Nederlandse taal, de Nederlandse geschiedenis, het Nederlandse rechtssysteem en het politieke model werden in grote mate toegepast. Kinderen in de tropen die in de schoolboekjes moesten lezen hoe sinterklaas door de sneeuw zijn intocht maakt.

De sociale veranderingen in Suriname ontwikkelen zich in een lager tempo dan in Europa. In de media is in Suriname nog het formele Nederlands blijven stilstaan uit de jaren ’50, zo lijkt het, omgeven met associaties van autoriteit en gezag. Dit Nederlands staat haaks op de dynamische democratische cultuur van de straat, waar een grote mate van tolerantie heerst, althans in de zin van leven en laten leven en waar bovendien het Sranan de boventoon voert. Gisteren zag ik een TV-spotje van het Korps Politie Suriname. “Men dient zich ervan te vergewissen dat de verkeersregels in acht moeten worden genomen. Het is dan ook niet toegestaan en ten strengste verboden om personen te vervoeren in de laadbak van de auto. De politie zal hier dan ook streng tegen optreden” Op straat zelf heerst wetteloosheid. Inderdaad worden er mensen vervoerd in de laadbak van pick-uptrucks, tot groot vermaak van de vervoerden zelf. Zelfs de politie claxonneert geïrritteerd als de doorvoer in het stratenverkeer stremt, in lijn met de andere weggebruikers. Regelmatig is er blikschade door verkeersongelukken in de stad. De politie zelf heeft het vooral druk met de ergste overtredingen.

Image

Tags:

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: