Archief | augustus 2013

Vinales

Vinales, 22 januari 2013

Vinales is een in het westen gelegen klein oord in het heuvelachtige landschap van tabaksplantages. De huisjes van de bewoners zijn in zuurstokkleuren geverfd. Bijna iedere bewoner heeft een kamer voor de toerist in de verhuur. Elke maand moet hiervoor een flink bedrag aan de staat worden betaald. Ook bij het uitblijven van de verhuur. Daarnaast verdwijnt tweederde van de huuropbrengst in de staatskas. In Vinales lijkt het regime meer aanhang te hebben. De vader van wiens dochter wij een casa hebben gehuurd, vertelt dat de revolutie veel goeds heeft gebracht: gratis zorg en onderwijs. Hij leidt ons rond in het dorp en laat ons een sobere medische post zien naast een verderop gelegen tabaksplantage. In het gebouwtje een vrouwelijke arts op leeftijd en een verpleegster. Zij vertellen dat er vooral zorg aan vrouwen wordt geboden: zwangerschapsbegeleiding of anticonceptie. Een poster van Fidel en Hugo Chavez, die op dat moment in Havana wordt behandeld in een ziekenhuis, prijkt aan de muur tussen de affiches over TBC. Een tabaksboer rolt een sigaar en laat zien hoe de bladeren worden gedroogd. Ook hier verdwijnt het merendeel van de opbrengst naar de staatskas.

Image

DSC00209

DSC00044

Lawaai

Vinales, 23 januari 2013

Ter plekke blijkt een reservering voor een casa zoals zo vaak waardeloos en worden we naar een ander adres gestuurd, een huis van “sister of my wife”. Ons nieuw logeeradres blijkt een circus van geluid. De wind blaast door de niet te sluiten planken raamafsluiting zonder glas. Een varken gilt. Hanen kraaien van vroeg tot laat. Twee jonge honden blaffen onophoudelijk, overstemd door het voortdurend ontvlammen van luidruchtige conversaties van de mensen in Vinales, die allemaal onderling verbonden blijken te zijn. Een waterleiding ontbreekt. Regelmatig komt een vrachtwagen met een watertank en vult huis-aan-huis een reservoir. Onverschilligheid ligt over ons gastgezin, dat de hele dag wezenloos naar de televisie staart, die is aangesloten op een geluidsinstallatie, waarvan de bassen de fragiele wanden doen trillen. Cuba? No Problem!

DSC00235

Verkassen

Vinales, 23 januari 2013

We verkassen naar Villa Rosso, een verderop gelegen zuurstokhuis, dat in de LP hoog staat aangeschreven. Een wereld van verschil. Een binnenplaats met begroeiing en aanplant, terra cottakleuren en een bonte papegaai. We worden in gastvrijheid gedoopt. Dais neemt een douche. De avond valt. Het water klettert tegen de tegels. Buiten, in de ingevallen duisternis, raast een speelgoedauto over het plaveisel van de binnenplaats. Een kind drijft het voertuig aan met zijn hand en de fantasie. Het is verder opvallend stil. Het gedierte neemt een adempauze, schor of moe gekakeld, geblaft of gepiept: een lange werkdag en morgen weer actief. Ondertussen teistert een nieuwe plaag onze ruimte: bloeddorstige muggen scheren ons in grote zwermen tegemoet. Gekko’s om ze op te eten zijn er deze keer niet. En verder? Stroomuitval, gaten en scheuren in het wegdek, provisorische electriciteitsdraden als spinnenwebben over de gevels gesponnen: we hebben veel gezien vandaag. Openbaar vervoer per vrachtwagen. Vanmiddag toonde een tabaksplanter zijn vechthaan. Toen hij de veren verschoof, verscheen een uitgebeten plek. Speciale injecties en een dieet zouden het beestje moeten sterken, vertelde de eigenaar. Cuba? No Problem!

Image

Image

Image

Trinidad

Trinidad, 24 januari 2013

Een lange busrit brengt ons vanuit de vallei van Vinales naar Trinidad, een in vele reisgidsen afgebeelde neokoloniale stad met een plattegrond als een dambord. Onderweg zien we veel liftende Cubanen, zwaaiend met bankbiljetten. Het beperkte openbaar vervoer maakt liften tot een noodzaak. Overal ratelt muziek. Buiten het centrum is de hand van de toeristische economie afwezig. Kinderen volgen hoorbaar hun lessen op school, zwerfhonden liggen loom in de zon. Vanuit woonhuizen wordt lokale waar verkocht. Stemverheffingen: Cubanen maken er een sport van elkaar op zo’n groot mogelijke afstand toe te roepen. Zowel in- als buitenshuis. de publieke ruimte gaat naadloos over in de openstaande huizen zonder glas. Ook in deze stad woekert de verkrotting. We zien een paar mannen een uit de jaren ’50 carrosserie getild motorblok repareren. Wat men hier met simpele middelen voor elkaar krijgt is ongelofelijk. Cuba? No Problem!

DSC00389

DSC00418

Stuurvlees

Trinidad, 24 januari 2013

Buiten de historische kern manifesteert het leven zich in vele facetten. We zien een varkenskop aan een fietsstuur, passeren een school, waar de leerlingen naar ons zwaaien vanuit het raam en reiken naar op straat uitgestalde handelswaar. Later doe ik een was op de hand aan een dubbele gootsteen op het terras van onze verdieping. Met borstel en zeep. Onze verhuurster geeft lachend instructies; dat heeft ze nog nooit gezien, een man die de was doet. Dais lacht mee en kijkt tevreden toe.

DSC00366

DSC00415

 

 

Fidel, armaturenkoning

Trinidad, 25 januari 2013

Héél Cuba wordt met klinische spaarlampen verlicht, opgelegd door het regime en door staatscontroleurs gehandhaafd. Daadkrachtig optreden van de Partij. Alle armaturen dragen de lampen van deze verlichte geest. Fidel is de armaturenkoning. Cuba? No Problem! Overal staan ramen en deuren open. Zelf vinden wij het gewoon dat alles van onszelf is. Dat we erover kunnen beschikken in onze van de buitenwereld afgesloten woonruimte. In Cuba lijkt alles publiek. Van iedereen.

Image

Onderweg zien we van alles. Een schooljuffrouw schiet tijdens de les een peuk door het open raam naar buiten. Verderop onderhandelen twee mannen over een grote vis die nog met zijn bek aan een draad hangt. We passeren verschillende verkooppunten van vlees, fruit en groente. Cubanen laten hier hun bonnenboekje aftekenen. Een paar leren schoenen kost volgens het prijskaartje tweehonderd pesos. Dat is omgerekend vier dollar. Als ik naar het kaartje wijs, schudt de verkoper zijn hoofd en steekt vervolgens acht vingers omhoog: dubbele prijs voor niet-Cubanen. We laten ons voortdrijven door de straten in een afgelegen buurt. Onverharde wegen en schrijnende armoede.

DSC00103

Portret

Trinidad, 25 januari 2013

Een door de tijd behoorlijk aangetast schoolgebouw verrijst uit het landschap. Grote geschilderde portretten van Che en José op de schoolmuur. De communistische droom is uitgelopen op een karikatuur: weliswaar gratis onderwijs, maar geen geld voor het onderhoud van een schoolgebouw. Geen perspectief op een fatsoenlijk salaris en aangewezen op een inkomen dat te hoog is om failliet te gaan en te laag om redelijk van te kunnen leven. Stilstaan. Veel Cubanen weten echter meerdere bronnen van inkomsten te vinden. Naast een baan als ambtenaar, wordt taxi gereden, fruit verkocht, een casa verhuurd of in een bar gewerkt.

Image

Image

Een woeste wind omsingelt ons huis en veroorzaakt een spookachtig geluid  tijdens het invallen van de duisternis. In de ochtend en in de avond, als wolken zich samenpakken, is het koeltjes, de Cubanen in dikkere kleding gehuld. Frio! De middagzon warmt de stad snel op en veroorzaakt een broeierige atmosfeer. Dais heeft een barret gekocht.

Image

DSC00358